Economische Zaken

Prioriteiten

Prioriteiten

Cluster Maritiem

In 2017 heeft de gemeente vervolg gegeven aan de versterking van het maritieme cluster. Met de oprichting van het Fieldlab Blokchain is er o.a. een fieldlab infrastructuur voor 15 innovatieve maritieme pilots in het bedrijfsleven mogelijk gemaakt. Ten aanzien van het aantrekken van grootschalige maritieme evenementen hebben toonaangevende internationale congressen als Mare Forum Ship Finance, Blueweek en Women in Shipping & Transport plaatsgevonden in Rotterdam. Op het gebied van onderwijs en talentontwikkeling werd het cluster Maritiem mede-initiatiefnemer van de HBO-cursus Anatomy of Shipping. Ook vonden er 10 masterclasses plaats met MBO-/HBO-studenten voor werken in de haven en was de gemeente Rotterdam initiatiefnemer bij de masterclass ‘Leadership in Commodity Trade’. Het bereik daarvan is minimaal 250 studenten en 25 executives per jaar. Met de oprichting van het Rotterdam Maritime Board is een wereldwijde promotiecampagne gestart, Maritime Capital of Europe. De acquisitie is daarbij gericht op voornamelijk nieuwe vestigers in offshore, scheepsbouw, toeleveranciers en maritieme zakelijke diensten.

Cluster Cleantech

In 2017 heeft de ontwikkeling van het Cleantech cluster een aantal belangrijke resultaten opgeleverd. De focus lag op een optimaal vestigingsklimaat door vraaggestuurde tripartite samenwerkingen. Ook waren er acties gericht op de versterking van netwerken, de vergroting van innovatief vermogen en het uitlokken van investeringen. Hiermee draagt de gemeente Rotterdam bij aan belangrijke thema's als werkgelegenheid, innovatie, energietransitie en onderwijs. Dit heeft o.a. geresulteerd in:

  • Rotterdam The Hague Innovation Airport (RHIA): een voorbeeld van een economische clustervorming via een integrale programma aanpak. Dit levert, naar verwachting, een werkgelegenheidstijging op van 20% in 2030, € 15 mln aan additionele investeringen en 30 nieuwe business modellen. Daarnaast worden er nieuwe opleidingen ontwikkeld en ingericht zoals bijvoorbeeld hospitality speciaal gericht op de luchthaven.
  • Rotterdam Offshore Wind Coalition (ROWC) heeft de eerste projecten gerealiseerd, w.o. opleidingen/trainingen in een de offshore wind samen met partner Falck.
  • Smart Grid maakt investeringen in de energietransitie mogelijk. Rotterdam gaat 20.000 huishoudens en bedrijven in Merwe-Vierhavens aansluiten op een smart grid netwerk. Dit pilotproject doet de gemeente samen met Stedin, Siemens, Lyv en Omnetric.

Cluster Life Sciences & Health

Veel inzet is geleverd in de netwerken van LS&H-bedrijven en zorginstellingen. Dat heeft ook vruchten afgeworpen. In 2017 zijn verschillende resultaten geboekt die bijdragen aan een vitale stad, waar de kwaliteit van leven en een gezonde levensstijl voorop staat. Onder meer door het stimuleren van de ontwikkeling van zorginnovaties ten behoeve van betaalbare zorg en het creëren van betere vestigingsvoorwaarden voor bedrijven. Dit in samenwerking met partners zoals Medical Delta en de Erasmus MC Incubator.
Eén van deze resultaten is de lancering van de Life Sciences & Health Hub; een fysieke plaats in de Rotterdam Science Tower waar een programmering plaatsvindt die er aan bijdraagt dat Life Sciences & Health bedrijven, startups, kennisinstellingen, zorginstellingen, onderwijsinstellingen, eindgebruikers en andere belanghebbenden elkaar ontmoeten, kennis uitwisselen en nieuwe ideeën ontwikkelen.
De belangrijkste successen in 2017 zijn:

  • De Lancering Life Sciences & Health Hub
  • De eerste participatie in Swanbridge Capital fund en vestiger in Rotterdam: Sensius
  • Pitch Holland Health Data Coöperatie in Luxemburg voor RNE en oprichting van de coöperatie in het vierde kwartaal 2017

Vijf nieuwe LS&H bedrijven hebben zich in Rotterdam gevestigd:

  • Project Ipsilon
  • NiNiSpeech,
  • NeoBiotech,
  • Eight Medical (TBC)
  • GE Healthcare

Cluster Food

Enkele van de resultaten uit het cluster Food in 2017 zijn o.a. de start van een Human Capital Pool, waarbij het doel is flexwerkers naar vaste banen te leiden. Flexwerkers gaan werken  bij meerdere bedrijven in de agrologistiek en daarbuiten en krijgen opleidingen en persoonlijke begeleiding. Ondernemers hebben behoefte aan personeel met kennis van de sector die op piekmomenten kunnen worden ingezet.
Van Gelder Groente & Fruit is in oktober 2017 gestart met de bouw van een nieuw hoofdkantoor op Nieuw Reijerwaard, groot 30.000 m2. Het Experience Centre bij deze nieuwbouw is mede mogelijk gemaakt door het Rotterdamse hefboombudget.  Daar wordt geïnvesteerd in het informeren en het inspireren van studenten van alle foodgerelateerde opleidingen in de regio om een carrière in de foodsector te ambiëren. Naar verwachting is het Experience Center in de eerste helft van 2019 gereed.
Daarnaast is de Food Startup Community gestart in de Rotterdam Science Tower, heeft Food for the Future de samenwerking met de onderwijsinstellingen stevig verankerd in de regio en gingen er 23 studenten mee naar de Fruit Logistica Berlijn om kennis en ervaring op te doen in de foodsector.

Werklocaties

De gemeente Rotterdam richt zich op gebiedsgerichte aanpak van winkels, kantoren en bedrijventerreinen. Met stakeholders werkt de gemeente aan versterking van toekomstbestendige gebieden en van transformatie van winkelgebieden zonder toekomstbestendig perspectief.
De belangrijkste resultaten in 2017 waren:

  • Mijlpaal: Collegetarget van 120.000m2 kantorentransformatie voor 01/11/2017 ruim gehaald met meer dan 160.000m².
  • Toetreding nieuwe partners 2e Convenant Kantorenaanpak: nu 57 partijen inclusief gemeente Rotterdam.
  • Activiteitenplannen ondernemerscollectieven Boulevard Zuid, Noorderboulevard en Plein 1953 gezamenlijk uitgevoerd.
  • Per 1/1/2018 twaalf actieve Bedrijven Investeringszone (BIZ)-gebieden: tien in winkelgebieden en twee op bedrijventerreinen, waaronder BIZ Eigenaren 2018 en BIZ Gebruikers 2018 door ondernemerscollectief Boulevard Zuid.
  • Ten opzichte van startjaar 2016 een stijging van 65% in zuiver* gerealiseerde winkeltransformaties (cijfers BAG november 2017, (*zuiver= 1 winkelpand naar 1 woning).

InnovationQuarter (IQ)

De activiteiten van InnovationQuarter (IQ) hebben in 2017 geleid tot een additioneel geïnvesteerd privaat vermogen van circa € 146 mln en de creatie van 1.552 arbeidsplaatsen in de regio. Medio 2017 is de evaluatie van IQ uitgevoerd waarbij de hoofdconclusie was dat met de komst van IQ de uitvoeringskracht op het gebied van economische structuurversterking en innovatiestimulering sterk is toegenomen en de samenwerking in Zuid-Holland aanzienlijk is gegroeid.
Samen met bedrijven, kennisinstellingen, cluster- en deltaorganisaties, incubators, financiers en investeerders, topsectoren en overheden werkt de gemeente samen met IQ aan een sterk innovatief klimaat. Een klimaat waarin partijen elkaar snel weten te vinden, waar kruisbestuiving plaatsvindt tussen de sterke regionale clusters, waarin innovatieve bedrijven kunnen groeien en dat aantrekkelijk is voor buitenlandse bedrijven om zich te vestigen.
In 2017 zijn de volgende resultaten behaald:   

  1. Business Development realiseerde 56 businesscases en innovatieprojecten met een investeringsvolume van € 23 mln.
  2. Foreign Investments heeft 50 bedrijven geassisteerd bij vestiging, danwel verhuizing of uitbreiding in de regio. Deze bedrijven verwachten binnen drie jaar 1.204 arbeidsplaatsen te hebben gerealiseerd in de regio (waarvan 360 betrekking hebben op behoud van werkgelegenheid) en € 78,4 mln additioneel te hebben geïnvesteerd.
  3. Capital heeft 23 investeringen gerealiseerd, waarvan 14 uit IQCapital en 9 uit UNIIQ. Het additioneel aangetrokken kapitaal over 2017 voor de regio komt met deze investeringen op € 44,6 mln. Met deze investeringen worden binnen drie jaar 348 additionele arbeidsplaatsen verwacht.

Hiermee is de doelstelling uit de Meerjarenstrategie 2016-2018 voor wat betreft het creëren van additionele arbeidsplaatsen al ruimschoots overschreden: in 2016 en 2017 hebben de activiteiten geleid tot de creatie van ruim 2.500 arbeidsplaatsen waar de doelstelling voor de periode 2016-2018 op 1.000 stond. De doelstelling voor het realiseren van additioneel geïnvesteerd privaat vermogen – in de Meerjarenstrategie vastgesteld op € 300 mln - is met nog één jaar te gaan ook bijna gehaald: in 2016 en 2017 hebben we € 285 mln extra privaat kapitaal naar de regio weten te trekken.

Cambridge Innovation Centre (CIC)

Het CIC groeit naar verwachting. Eind 2017 is gestart met de verbouwing van de tweede fase waardoor het CIC in 2018 doorgroeit naar ongeveer 8000m2. Officieel is het CIC geopend op 1 september 2016. Op dit moment zijn er meer dan 140 bedrijven gevestigd en werken er ruim 700 mensen vanuit het CIC.

Smart City

Het Smart City Rotterdam programma werkt aan de versterking van de digitale economie, aan het nóg slimmer maken van de stad door de vele digitale ontwikkelingen en aan het versterken van de benodigde digitale infrastructuren. In 2018 zal begonnen worden met de aanleg van glasvezel naar 70.000 woningen, worden de eerste concrete Roadmap Next Economy projecten gestart en is de stedelijke samenwerking in het kader van de Nationale Smart City strategie formeel van start gegaan. Cyber security is toegevoegd aan het portfolio om de digitale economie veiliger en resilient te maken. Voor het eind van het jaar zal de eerste fase van communicatie over digitale innovatie gepresenteerd worden. Het Smart City programma draagt hiermee bij om de impact van de sterk toenemende digitalisering in de stedelijke omgeving om te zetten in een aantrekkelijke stad voor bewoners, bedrijven en bezoekers, nu en in de toekomst.

Accountmanagement MKB en Dienstverlening Ondernemers 
In 2017 bezochten 927 bedrijven en instellingen 15 relatie-events. Veel van deze events werden georganiseerd in samenwerking met partners als Rotterdam Topsport, Flevum, MKB Rotterdam en het bedrijfsleven.
Ook waren er zes ondernemersontbijten, waaraan circa 1.250 gasten hebben deelgenomen.
Als gemeente zijn we eerste aanspreekpunt voor de besturen van ondernemersverenigingen en bedrijventerreinen. We begeleiden ondernemerscollectieven bij subsidieaanvragen en bij het organiseren van activiteiten ter versterking van het winkelgebied en het bedrijventerrein. Zo zijn met RETAIL010 en BT010 netwerkbijeenkomsten voor ondernemers vanuit geheel Rotterdam georganiseerd.
Samen met de Kamer van Koophandel, het Regionaal Bureau Zelfstandigen en andere partners is gestart met het ontwikkelen van het Ondernemersplein Rotterdam, een ontmoetingsplek voor ondernemers. Een onderdeel hiervan is de Ondernemersbalie. Deze is in 2017 zeer goed bezocht. Tevens zijn met de partners in het Ondernemersplein Rotterdam diverse bijeenkomsten georganiseerd voor starters en hebben er diverse bijeenkomsten en workshops plaatsgevonden, bijvoorbeeld financieringsavonden.

Rotterdam Partners (RP) vervult het accountmanagement en de acquisitie van grote en middelgrote internationale bedrijven. Hierbij heeft RP specifieke aandacht voor (internationale) handelsbevordering, expats etc. De gemeente en Rotterdam Partners hebben in 2017 de samenwerking verder uitgebouwd.

Meer kansen creëren voor Rotterdamse bedrijven bij inkoop door de gemeente
De gemeente Rotterdam heeft in samenwerking met MKB Rotterdam een aantal acties ondernomen om de kansen voor Rotterdamse ondernemers te vergroten bij aanbestedingen.
Daarbij zijn in 2017 de volgende acties ondernomen:

  • Op 11 oktober 2017 is er voor de tweede maal, in samenwerking met MKB Rotterdam Rijnmond, een netwerkevent “Zaken doen met het MKB” georganiseerd. Tijdens dit evenement zijn verschillende workshops verzorgd, gericht op het (Rotterdamse) aanbestedingsproces.
  • Deaanbestedingskalender werd verspreid onder de accountmanagers zodat zij hun Rotterdamse accounts konden wijzen op mogelijke aanbestedingen. Daarnaast is de kalender gepubliceerd op de site van de gemeente;
  • Er is een intensieve samenwerking/overleg met het MKB Rotterdam Rijnmond met als doel te komen tot ideeën/voorstellen gericht op stimulering van de gunning van gemeentelijke opdrachten aan Rotterdamse ondernemers
  • Het inkoop- en aanbestedingsbeleid is herzien, waarbij de beleidsuitgangspunten binnen dit inkoopbeleid tot doel hebben de gunningen aan Rotterdamse ondernemers (MKB) te stimuleren.

Case-management
Constateert de gemeente frequent belemmeringen in de gemeentelijke organisatie of in procedures voor ondernemers, dan start het case-management om een structurele oplossing te realiseren. In 2017 zorgde casemanagement voor herkenbare herinneringsfacturen, betere communicatie bij werkzaamheden in de buitenruimte, facturen na betaling via Mijn Loket en een verbeterde portal voor onderwijsinstellingen, buitenruimte en onderwijsinstellingen.

Regeldrukvermindering

Met het programma Anders Geregeld biedt de gemeente Rotterdamse ondernemers meer ruimte en vermindert de regeldruk. Anders Geregeld voert verschillende kleinschalige experimenten uit in de vorm van pilots. Als de effecten positief zijn, dan schept dat kansen voor de toekomst van ondernemend Rotterdam.
Na de succesvolle pilot ‘Anders Geregeld op de West-Kruiskade’ heeft de gemeente Rotterdam in 2017 drie winkelgebieden aangewezen waar gedurende één jaar mag worden geëxperimenteerd met regeldrukvermindering. Het gaat om het winkelcentrum Beverwaard, het centrumwinkelgebied in Rozenburg en de Lusthofstraat in Kralingen.
Welke experimenten worden uitgevoerd hangt af van de ambities in het winkelgebied en van de regels waar ondernemers tegenaan lopen bij het realiseren van deze ambities. De experimenten starten begin 2018. Een jaar lang testen we hoe regelgeving anders kan worden toegepast. De gemeente doet dit samen met ondernemers en de belangrijkste partners zoals de politie, stadswachten, pandeigenaren en omwonenden. Als na dat jaar blijkt dat de effecten voor het winkelgebied positief zijn, dan zorgt dat wellicht voor een permanente aanpassing van de regels en schept dat kansen voor de toekomst van ondernemend Rotterdam.

Warenmarkten

In 2016 zijn het Meerjarenperspectief en Uitvoeringsprogramma ‘Rotterdamse warenmarkten 2013-2017’ verder gerealiseerd. Sinds 2014 gingen op drie locaties pilots van start die zich richtten op de verzelfstandiging van markten. Eind 2016 voerde een extern bureau een evaluatie en draagvlakonderzoek uit. Hier kwam uit dat acht tot tien Rotterdamse markten willen verzelfstandigen. De markten op de Binnenrotte, het Afrikaanderplein en het Grote Visserijplein zijn daarbij buiten beschouwing gelaten. Om de verzelfstandiging mogelijk te maken is eind 2016 gestart met de hiervoor noodzakelijke herziening van de Marktverordening 2008. In 2017 is de marktverordening aangepast, waardoor de mogelijkheid wordt geboden om warenmarkten te verzelfstandigen. Op basis van de aanvragen kan een verzelfstandigde markt voor eerst drie en later vijf jaar gegund worden. De initiatiefnemer is dan vrij om de invulling en branchering van de markten te verzorgen. Ook zaken als vuil ophalen, op- en afbreken, worden door de verzelfstandigde markt zelf uitgevoerd.

Roadmap Next Economy

In oktober 2016 is de Roadmap Next Economy (RNE) opgeleverd. De RNE geeft, vertaalt in vijf transitiebewegingen, een geïntegreerde visie en uitvoeringsprogramma gericht op het vormgeven van de transitie van de economie naar nieuwe kansrijke ontwikkelingen op het gebied van energie, ICT en circulaire economie. De RNE omvat daarbij ook de samenhangende sociaal-economische effecten in samenleving, arbeidsmarkt en onderwijs. Analoog aan de opzet van de regionale Roadmap Next Economy heeft de gemeente in 2017 een eigen uitvoeringsstructuur opgezet die uitvoering geeft aan de specifiek Rotterdamse opgaven (RNE//Rdam). Daarmee is de basis gelegd voor de uitwerking van een integrale en gecoördineerde aanpak van de transitie van Rotterdam naar de Next Economy. Samen met de regionale partners (bedrijfsleven, onderwijs, overheden) is gewerkt aan de eerste 14 businesscases die zijn voorgelegd aan de Europese Investeringsbank. Daarbij wordt nauw samengewerkt met de regionale uitvoeringsorganisatie en de betrokken marktpartijen. Tenslotte zijn afspraken gemaakt over de inrichting van de nieuwe regionale uitvoeringsorganisatie bij Innovation Quarter die in 2018 de uitvoering van de RNE in de regio zal gaan ondersteunen.

Saldo programma

Begroot € -22.865
Rekening € -24.585
Afwijking € -1.720
BEKIJK TOELICHTING
Programma`s
Financiën
Jaarrekening 2017
Gebieden